Carlo Gavazzi EM24

Carlo Gavazzi · licznik energii trójfazowy, na szynę DIN · EM24

czym to jest

Trójfazowy analizator energii na szynę DIN, szerokości czterech modułów. Obudowa z nylonu PA66 samogasnącego, 90 mm wysokości, masy około 400 g. Szczelność IP50 od frontu i IP20 na zaciskach. Zasilanie z mierzonego napięcia — nie potrzebuje własnego źródła.

Na panelu czołowym nie ma ani jednego gniazda. Jest wyświetlacz ciekłokrystaliczny (trzy wiersze, wysokość znaku 7 mm), drążek do wprowadzania nastaw, pokrętło wyboru stron i czerwona dioda migająca proporcjonalnie do mierzonej energii. Wszystkie przyłącza są na ścianie górnej i dolnej, pod pokrywami z oczkami plombującymi.

Wariant decyduje o tym, czy w ogóle da się go odczytać zdalnie. Oznaczenie składa się z członów, z których jeden opisuje wejścia i wyjścia: E1 to Ethernet z protokołem Modbus TCP/IP, IS to wejścia cyfrowe z RS485, M1 to M-bus, a XX znaczy, że komunikacji nie ma wcale. To nie są różne obudowy, tylko opcje tego samego urządzenia — po wyglądzie się ich nie odróżni.

Istnieją też dwa zakresy pomiarowe: bezpośredni, do 65 A, oraz przez przekładniki prądowe. Drugi ma inną numerację zacisków.

co z niego odczytujemy

Odczyt idzie po Modbus TCP — innej drogi urządzenie nie ma: bez panelu WWW, SNMP i SSH. Prawie każdą wielkość licznik podaje osobno dla każdej z trzech faz. Przy sieci trójfazowej to różnica między „coś jest nie tak z zasilaniem" a „faza L2 siada".

Napięcie:

• Międzyfazowe — L1-L2, L2-L3, L3-L1 — oraz fazowe na każdej z trzech faz.
• Wartości średnie osobno dla napięć międzyfazowych i fazowych.
• Kolejność faz, podana także słownie. Odwrócona kolejność faz potrafi uszkodzić silnik i jest to jedna z niewielu rzeczy, które widać wyłącznie na liczniku.

Prąd i moc, na każdej fazie z osobna oraz łącznie:

• Prąd na L1, L2 i L3.
• Moc czynna — ta, za którą płacimy.
• Moc bierna — ta, która krąży między siecią a odbiornikiem i obciąża instalację, nie wykonując pracy.
• Moc pozorna — suma geometryczna obu, po której dobiera się przekroje i zabezpieczenia.
• Współczynnik mocy na każdej fazie i łącznie. Spadający współczynnik to sygnał, że instalacja przesyła prąd, z którego nic nie ma — i przy większych odbiorach bywa to pozycja na rachunku.

Moc bierną, pozorną, współczynnik mocy i napięcia międzyfazowe licznik podaje sam; sterownik Victron, który czyta ten sam licznik, tych wielkości nie przekazuje.

Energia:

• Energia pobrana i oddana — dwa osobne liczniki, więc instalacja z produkcją własną jest widoczna po obu stronach.
• Energia pobrana osobno na każdej fazie — pokazuje, czy obciążenie jest rozłożone równo. Energię oddaną licznik podaje wyłącznie łącznie.

Częstotliwość sieci oraz pełny zestaw danych o łączu: prędkość, dupleks, liczniki błędów i opadnięć, ocena jakości łącza.

jak rozmieszczone są gniazda

Rysunek pokazuje panel czołowy, bo tylko on jest wymiarowany przez producenta: duże okno wyświetlacza po lewej, a po prawej podpanel z drążkiem u góry i pokrętłem poniżej. Nad wyświetlaczem i pod nim biegną pasma pokryw zaciskowych, każde z oczkiem plombującym.

Zaciski są na ścianie górnej i dolnej, pod pokrywami, a port sieciowy — w wariancie z Ethernetem — na dolnym stopniu obudowy po lewej. Producent nie wymiaruje żadnego z nich; ich liczba i numeracja wynika ze schematów połączeń, położenie nie.

na co uważać

• Najwyżej 64 rejestry w jednym zapytaniu. Przy dłuższym licznik odpowiada błędem „nieprawidłowy adres", choć zły jest rozmiar, a nie adres.
• Kod modelu (1648 dla EM24) podaje tylko odczyt pojedynczego rejestru. W dłuższym zapytaniu pod tym samym adresem stoi część napięcia L3–L1 i model wychodzi jako „kod 0".
• Liczby 32-bitowe zapisane są młodszym słowem naprzód — odwrotnie niż w wielu innych licznikach.
• Znak współczynnika mocy nie mówi o kierunku przepływu. Zmierzone: faza oddająca energię miała współczynnik dodatni, a pobierająca — ujemny. Znak opisuje charakter obciążenia; kierunek wynika wyłącznie z mocy czynnej.
• Liczniki energii na fazach nie sumują się do licznika całkowitego. Zmierzone: suma faz 8457,9 kWh przy 7022,6 kWh w liczniku łącznym. To cecha urządzenia, nie błąd odczytu.
• Numeru seryjnego i wersji oprogramowania nie ma w znanych rejestrach Modbus.
• Dwa odczyty naraz licznik obsługuje — na przykład sterownik magazynu energii i osobny monitoring. Górnej granicy nie warto sprawdzać na pracującej instalacji: odcięcie sterownika od licznika zatrzymuje zarządzanie magazynem.

czego z niego nie odczytamy

• Który odbiornik pobiera prąd — licznik mierzy punkt, w którym jest wpięty, a nie to, co wisi za nim.
• Historii pomiarów — wartości są bieżące, a liczniki energii narastające; przebieg trzeba zapisywać osobno.

pełny spis parametrów

Pełnego spisu parametrów tego modelu jeszcze tu nie ma — powyżej opisane są te, które odczytaliśmy i sprawdziliśmy. Brak spisu nie znaczy, że urządzenie niczego więcej nie wystawia.